سفری به دومین نیایشگاه کهن جهان پس از بیت‌لحم؛
گناباد امروز – سرویس گردشگری مجازی: کلیسای ننه مریم ارومیه با مساحتی نه‌چندان وسیع اما پیشینه‌ای چند هزارساله، یکی از کم‌نظیرترین یادمان‌های تاریخی و مذهبی ایران است؛ بنایی که عنوان دومین کلیسای قدیمی جهان پس از بیت‌لحم را یدک می‌کشد و روایت‌های شگفت‌انگیزی از آتشکده کهن باستانی تا ستاره موعود اورشلیم در دل آن جای دارد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی گناباد امروز، در بخش گردشگری مجازی این هفته، به شمال‌غرب ایران و شهر تاریخی ارومیه سفر کرده‌ایم تا به تماشای کلیسایی بنشینیم که سادگی بی‌پیرایه‌اش، راوی عمیق‌ترین تجربیات معنوی و تاریخی است.
از آتشکده زرتشتیان تا میلاد مسیح؛ روایتی از سه موبد
مورخان و نویسندگان آشوری و مسیحی بر این باورند که این مکان در ابتدا آتشکده‌ای متعلق به عهد باستان بوده است. روایتی پرکشش بازگو می‌کند که سه تن از موبدان زرتشتی در پی دیدن ستاره‌ای درخشان در آسمان که به‌سوی اورشلیم حرکت می‌کرد، بشارت میلاد منجی را دریافت کردند. این موبدان راهی اورشلیم شدند و پس از ایمان به آیین مسیحیت، به ارومیه بازگشتند و آتشکده را به کلیسا تبدیل کردند.
ردپای تاریخ و بازسازی‌ها
نخستین مرمت ثبت‌شده این کلیسا به سال ۶۴۲ میلادی و به فرمان شاهزاده‌ای چینی برمی‌گردد. در اواخر سده نوزدهم میلادی نیز با ورود زرتشتیان و ارتدوکس‌های روس تغییراتی در معماری آن اعمال شد. سرانجام، اساسی‌ترین مرمت معاصر در سال‌های ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ خورشیدی صورت گرفت که طی آن برج‌هایی در مجاورت بنا افزوده شد.
این بنا با نام‌های کلیسای شرق آشوری، مارت مریم و حضرت مریم نیز شناخته می‌شود؛ اگرچه در میان اهالی ارومیه به «ننه مریم» شهرت دارد.
ویژگی‌های معماری؛ شکوه سادگی اشکانی و ساسانی
برخلاف اغلب کلیساهای مجلل جهان با سقف‌های سربه‌فلک‌کشیده و نقاشی‌های پرزرق‌وبرق، کلیسای ننه مریم فاقد شمایل‌نگاری و تزئینات چشمگیر است. این سادگی برگرفته از باورهای کلیسای کهن شرق آشوری است:
قرینه‌سازی ساسانی: ساختار دالان‌ها و طاق‌ها به روشنی از الگوی معماری ساسانی و اشکانی پیروی می‌کند.
درگاه‌های کوتاه و سقف‌های فشرده: ورودی‌ها به گونه‌ای ساخته شده‌اند که انسان به نشانه تواضع و خضوع، هنگام ورود سر فرود آورد.
دالان مقبره‌ها: در راهروهای ورودی، مزار شماری از روحانیون کهن، از جمله مبلغان و اسقف‌های پیشین به خاک سپرده شده‌اند.
محراب و حوضچه تعمید: در محراب، اجاق مخصوص پخت نان مقدس و حوضچه‌ای سنگی و دیواری جهت غسل تعمید نوزادان تعبیه شده است.
نمازخانه مفروش: صحن نیایش به جای نیمکت، با فرش‌های اصیل ایرانی مفروش شده و تنها صندلی‌هایی معدود برای سالمندان در انتهای سالن در نظر گرفته شده است.
راهنمای دسترسی و نکات مهم برای گردشگران
نشانی: آذربایجان غربی، شهر ارومیه، خیابان امام خمینی، خیابان خیام جنوبی، پشت کلیسای آنجلیک.
مسیر دسترسی با خودرو: از شمال یا غرب شهر با ورود به اتوبان باهنر، میدان ایالت و خیابان امام؛ یا از شرق از طریق بزرگراه خاتم‌الانبیا، میدان مهاباد و خیابان شهید منتظری می‌توان به خیابان امام خمینی رسید.
ساعت و هزینه بازدید: همه‌روزه (به‌جز روزهای تعطیل رسمی) از ساعت ۹:۰۰ صبح تا ۱۹:۰۰ عصر. بازدید از این اثر برای عموم گردشگران داخلی و بین‌المللی رایگان است.
بهترین فصل سفر: با وجود هوای مطبوع تابستان، تماشای حیاط پوشیده از برف این کلیسای تاریخی در زمستان جلوه‌ای رازآلود و ماندگار دارد.
در ادامه، مستند ویدیویی این اثر کم‌نظیر را مشاهده می‌کنید:
