گناباد امروز – گروه میراث و پژوهش: آیین نمادین حرکت کاروان حسینی در بافت تاریخی روستای «ریاب»، فراتر از یک نمایش آیینی، بازخوانی زنده‌ی پیوند میان باورهای مذهبی و میراث فرهنگی است. این رویداد که هم‌زمان با استقبال از ماه محرم و با حضور پرشور اهالی برگزار شد، بار دیگر ظرفیت‌های عظیم گناباد را در حوزه میراث ناملموس به رخ کشید؛ ظرفیت‌هایی که حالا با نگاهی استراتژیک، مسیر جهانی شدن را طی می‌کنند.
گناباد؛ کانون آیین‌های عاشورایی
حمیدرضا محمودی قوژدی، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گناباد، برگزاری این مراسم را نمادی از عمق فرهنگ ولایی در این خطه دانست و اظهار کرد: «گناباد با ۲۲ اثر ثبت‌شده در فهرست میراث ناملموس ملی، گنجینه‌ای بی‌پایان است. از این تعداد، ۱۰ اثر به صورت مستقیم به مناسک عاشورایی اختصاص دارد که نشان می‌دهد عزاداری در اینجا تنها یک آیین ساده نیست، بلکه یک نظام فرهنگی سازمان‌یافته با ریشه‌های تاریخی عمیق است.»
ریاب؛ پیوندگاه آیین‌های سنتی و توسعه گردشگری
روستای تاریخی ریاب که به عنوان یکی از کاندیداهای «بهترین روستاهای گردشگری جهان» در سازمان جهانی گردشگری مطرح است، اکنون به عنوان «پایگاه آیینی» منطقه شناخته می‌شود. محمودی قوژدی با اشاره به نقش این روستا در توسعه گردشگری مذهبی تصریح کرد: «نخل‌گردانی ریاب، تنها یک آیین محلی نیست؛ بلکه اثری ارزشمند است که در فهرست میراث ملی ثبت شده و در تقویم رویدادهای گردشگری کشور جایگاه ویژه‌ای دارد. ما با حمایت از برگزاری چنین آیین‌هایی، به دنبال دو هدفِ موازی هستیم: نخست، پاسداشت و انتقال هویت اصیل مذهبی به نسل جوان و دوم، ایجاد بستری برای توسعه گردشگری رویدادمحور که می‌تواند موتور محرک اقتصاد محلی باشد.»
آینده‌پژوهی در میراث مذهبی
این گزارش می‌افزاید، برگزاری چنین مراسمی در بافت تاریخی ریاب، علاوه بر حفظ قداست مراسم، فرصتی بی‌نظیر برای آشنایی گردشگران با فرهنگ غنی گناباد فراهم می‌کند. پیوند میان معماری خشتی و تمدنیِ ریاب با شور حسینی، تصویری ماندگار از «فرهنگ زنده» را خلق کرده است. این هم‌افزایی میان هیئت‌های مذهبی به عنوان حافظان سنت و میراث فرهنگی به عنوان نهاد متولی، می‌تواند الگویی موفق برای سایر مناطق کشور باشد تا از ظرفیت‌های آیینی، برای تقویت برند گردشگری و احیای هویت ملی بهره ببرند.
