گناباد امروز – گزارش استانی؛ پروژه بزرگ ثبت زنجیره‌ای آسبادهای ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو، اکنون از مرحله حمایت‌های اجتماعی عبور کرده و در ایستگاه حساس «نظارت‌های فنی» قرار گرفته است. در همین راستا، تیم متخصص و کارشناسان عالی‌رتبه میراث فرهنگی کشور با حضور در شهرستان نهبندان، روند دقیق مرمت، استحکام‌بخشی و احیای سایت‌های شاخص آسبادها را تحت پایش قرار دادند.
تحلیل ساختاری در برابر معیارهای یونسکو
این بازدید فنی که با تمرکز بر «اصالت» و «یکپارچگی» بناها انجام شد، فراتر از یک نظارت معمول اداری بود. کارشناسان با بررسی دقیق مصالح به‌کاررفته در مرمت‌های اخیر (خشت و گل)، نحوه اتصال قطعات چوبی سازوکار بادگیرها و همچنین پایداری سازه‌ای بدنه‌ها، تطابق اقدامات انجام‌شده با استانداردهای سخت‌گیرانه یونسکو را ارزیابی کردند.
آسبادهای نهبندان به عنوان یکی از منحصربه‌فردترین نمونه‌های مهندسی باد در جهان، نیازمند رویکردی متفاوت در حفاظت هستند؛ چرا که این بناها نه تنها یک اثر معماری، بلکه یک «ماشین تولیدی فعال» در دل کویر بوده‌اند. تیم ارزیاب بر لزوم حفظ لایه‌های تاریخی در حین مرمت و پرهیز از مداخله‌های غیرضروری که اصالت بنا را مخدوش می‌کند، تأکید کردند.
از مرمت اضطراری تا حفاظت پایدار
مدیریت نظارت بر این پروژه با اشاره به ضرورت مستندسازی تمامی مراحل مرمت، اعلام کرد که هرگونه اقدامِ فنی باید بر پایه مطالعات دقیق مهندسی کهن استوار باشد. بازدید اخیر نشان داد که روند بهسازی بدنه‌ها و ساماندهی محیط پیرامونی، در مسیر درستی قرار دارد؛ با این حال، حفظ منظر فرهنگی در پیرامون این سازه‌ها، نکته کلیدی است که در گزارش نهایی به ارزیابان بین‌المللی منعکس خواهد شد.
ثبت جهانی آسبادهای نهبندان، نه فقط یک عنوان تشریفاتی، که ابزاری برای تثبیت نقش شرق ایران در تاریخ جهانی مدیریت منابع انرژی پاک و نبوغ تکنولوژیک در اقلیم‌های سخت است. «گناباد امروز» روند این پرونده را تا حصول نتیجه نهایی به عنوان یکی از اولویت‌های خبری بخش استان دنبال خواهد کرد.
