گناباد امروز – سرویس استان‌ها (تهران): در روزگاری که نوسانات اقتصادی و افزایش چندبرابری بهای کاغذ، خرید کتاب را برای بخش بزرگی از طبقه متوسط و دانشجویان به کالایی لوکس و دست‌نیافتنی تبدیل کرده است، نگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری به کتابخانه‌های عمومی به عنوان سنگر نهایی عدالت آموزشی و فرهنگی دوخته شده است. با این حال، آیین تودیع و معارفه سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران پرده از واقعیتی تلخ برداشت: پایتخت کشور با وجود تمرکز ثروت و جمعیت، از فقر شدید سرانه فضاهای کتابخوانی رنج می‌برد و حتی هنوز از داشتن یک کتابخانه مرکزی استاندارد محروم است.
گرانی کتاب و تغییر سبک زندگی؛ سد راه آشتی با مطالعه
در این آیین، علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور، با تاکید بر اینکه اگر فعالیت نهادها بتواند حتی یک انسان را با دنیای کتاب پیوند دهد تحولی بنیادین رخ داده است، اظهار داشت: هیچ پدیده‌ای جایگزین کتاب نخواهد شد و باید آن را به متن سبک زندگی خانواده‌ها بازگرداند. وی تورم فزاینده، هزینه‌های سنگین چاپ و نشر و دگرگونی در اولویت‌های معیشتی را از عوامل اصلی کاهش اقبال عمومی به خرید کتاب دانست و تصریح کرد: در شرایط فعلی، بهره‌گیری از سنت ماندگار خیر جمعی و ورود فعالانه نیکوکاران به پشتیبانی از نهادهای دانایی‌محور، یک ضرورت گریزناپذیر برای نجات فرهنگ مکتوب است.
پایتخت بدون کتابخانه مرکزی؛ تراز نامتوازن توسعه فرهنگی
در ادامه نشست، آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، با غیرقابل قبول خواندن عقب‌ماندگی سرانه‌های مطالعه در استان تهران، بر فوریت توسعه زیرساخت‌های پایتخت تاکید کرد. همچنین یاسر تقوی، مدیر پیشین این مجموعه، فقدان کتابخانه مرکزی در تهران را معضلی اساسی برای کلان‌شهری چندمیلیونی دانست. محمد نصیری، سرپرست جدید اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران نیز ماموریت اصلی این مجموعه را رساندن بی‌واسطه کتاب به دست مردم عنوان کرد و تمرکز بر سازماندهی نیروی انسانی، جبران کمبود سرانه فیزیکی و جذب مشارکت خیران و تشکل‌های مردمی را سه رکن دوره جدید مدیریتی برشمرد. در پایان مراسم، حکم مسوولیت نصیری به وی ابلاغ و از خدمات مدیر پیشین قدردانی شد.
نگاه گناباد امروز؛ آیینه تهران در برابر وضعیت کتابخانه‌های شهرستان‌ها
تحریریه «گناباد امروز» از منظر توازن منطقه‌ای یادآور می‌شود: هنگامی که پایتخت کشور با این حجم از تمرکز اداری و اعتباری از نبود کتابخانه مرکزی و کمبود جدی فضا گلایه دارد، تصویر واقعی کمبودها در شهرستان‌ها و نقاط پیرامونی عیان‌تر می‌شود. تجربه نشان داده است تا زمانی که کتاب و کتابخانه در اولویت بودجه‌های تملک دارایی‌های کشور قرار نگیرد، نمی‌توان تنها با تکیه بر کمک‌های خیران، شکاف عمیق میان شهروند و فرهنگ مطالعه را پر کرد. حل بحران سرانه کتابخوانی نیازمند کاهش هزینه تمام‌شده کتاب، تجهیز به‌روز کتابخانه‌های عمومی در سراسر ایران و تغییر نگرش مدیران ارشد به فرهنگ به عنوان زیربنای توسعه پایدار است.
