گناباد امروز – سرویس گردشگری: در دنیای امروز که بیش از ۶۰ درصد گردشگران بین‌المللی مقصد سفر خود را بر اساس «قاب‌های تصویری» و محتوای شبکه‌های اجتماعی انتخاب می‌کنند، مدیریت تصویر یک مقصد گردشگری به اندازه مرمت ابنیه آن اهمیت یافته است. در همین راستا و در گامی بلند برای تکمیل پرونده نامزدی روستای «ریاب» در فهرست سازمان جهانی گردشگری (UNWTO)، اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گناباد از تدوین «نظام‌نامه جامع مدیریت عکاسی» در این روستای تاریخی خبر داد.
عبور از مدیریت سنتی به مدیریت تصویر
حمیدرضا محمودی قوژدی، رئیس اداره میراث‌فرهنگی گناباد، با تبیین استراتژی جدید این اداره برای بهره‌برداری از ظرفیت‌های معماری خشتی ریاب اظهار کرد: «ما به دنبال آن هستیم که ریاب را به عنوان یک روستای فتوژنیک (تصویرمحور) در سطح ملی و بین‌المللی برندسازی کنیم. هدف از تدوین این نظام‌نامه، گذار از اقدامات غیرمنضبط و ناهنجار به سمت یک صنعت شناسنامه‌دار است که علاوه بر نظم‌بخشی، به منبعی برای درآمدزایی جامعه محلی تبدیل شود.»
پیوست فرهنگی؛ اولویت توسعه گردشگری
یکی از نکات برجسته این نظام‌نامه، تدوین «پیوست اخلاقی» دقیق برای حفاظت از زیست‌بوم سنتی روستا است. با توجه به بافت مذهبی و تاریخی ریاب، این سند تلاش دارد تعادلی میان «اقتصاد گردشگری» و «آرامش جامعه میزبان» برقرار کند. محمودی قوژدی در این باره تأکید کرد: «رونق اقتصادی نباید به بهای خدشه‌دار شدن سنت‌های محلی باشد. در این چارچوب، محدوده‌های مشخص برای عکاسی تعریف شده و تمامی گروه‌های حرفه‌ای ملزم به رعایت پوشش و آداب سنتی روستا در معابر عمومی هستند.»
تکمیل زنجیره ارزش؛ از قنات‌نوردی تا نجوم
این اقدام در حالی انجام می‌شود که ریاب در حال گسترش زنجیره ارزش گردشگری خود است. همزمان با ساماندهی عکاسی تخصصی، پروژه‌های «قنات‌نوردی ماجراجویانه» در عمق ۲۰۰ متری زمین و «گردشگری نجوم» در تراس‌های (مهتابی‌های) بوم‌گردی‌ها در حال راه‌اندازی است. این رویکرد چندلایه، گردشگر را نه تنها برای یک عکس، بلکه برای یک «تجربه تکرارنشدنی» به ریاب می‌کشاند.
سرمایه‌گذاری برای آینده؛ سود ریاب در ریاب
رئیس اداره میراث‌فرهنگی گناباد با اشاره به مدل مدیریت مقصد در ریاب گفت: «عواید حاصل از مدیریت این فعالیت‌های تخصصی، در یک چرخه بسته صرفاً برای مرمت، نورپردازی و بهسازی بافت تاریخی هزینه خواهد شد.» این مدل مدیریت مشارکتی، همان الگوئی است که قرار است به عنوان یک تجربه موفق از مشارکت جامعه محلی و بخش خصوصی، به ارزیابان سازمان جهانی گردشگری ارائه شود تا جایگاه گناباد در نقشه گردشگری جهان تثبیت گردد.
