هم‌زمان با نهم مهرماه، روز جهانی سالمندان، کارشناسان نسبت به تغییرات شتابان جمعیت‌شناختی در ایران هشدار دادند. با توجه به برآوردهای جهانی مبنی بر رسیدن سهم سالمندان ایران به ۲۸ درصد تا سال ۲۰۵۰، ضرورت بازنگری در مدل‌های مراقبت، تربیت نیروهای متخصص سالمندشناسی و تقویت شبکه سلامت از سوی صاحب‌نظران مورد تأکید قرار گرفت.
به گزارش گناباد امروز، اول اکتبر برابر با نهم مهرماه به عنوان روز جهانی سالمندان نام‌گذاری شده است. این مناسبت امسال برای کشور ما معنای راهبردی ویژه‌ای دارد؛ چرا که ایران با سرعتی قابل‌توجه به سمت پیری جمعیت حرکت می‌کند و بر اساس برآوردهای نهادهای بین‌المللی، طی سه دهه آینده از هر چهار ایرانی، یک نفر در سنین ۶۰ سال و بالاتر قرار خواهد داشت.
دکتر اکرم فرهادی، دبیر بورد سالمندشناسی وزارت بهداشت، با اشاره به ضرورت آمادگی نظام سلامت برای مواجهه با این تغییرات، تصریح کرد که سالمندی جمعیت تنها یک تغییر آماری نیست، بلکه نیازمند تحولی بنیادین در نگرش و عملکرد نظام سلامت است. وی با تأکید بر اینکه سالمندی سالم لزوماً به معنای نبود بیماری نیست، افزود: «در رویکردهای نوین، حفظ استقلال عملکردی، توانایی حرکت، مشارکت اجتماعی و سلامت شناختی سالمندان در کنار مدیریت بیماری‌های مزمن، اولویت اصلی محسوب می‌شود تا فرد بتواند کیفیت زندگی بالاتری را تجربه کند.»
نقش کلیدی دانشگاه‌ها در تربیت متخصصان حوزه سالمندی
دبیر بورد سالمندشناسی وزارت بهداشت بر لزوم توسعه کمی و کیفی آموزش‌های تخصصی تأکید کرد و گفت: «دانشگاه‌های علوم پزشکی باید تربیت دانشجویان در مقاطع کارشناسی ارشد سلامت سالمندی و دکتری تخصصی سالمندشناسی را متناسب با نیازهای آینده کشور دنبال کنند. این دانش‌آموختگان می‌توانند در جایگاه‌های مختلف از پیشگیری و مراقبت‌های جامعه‌محور تا برنامه‌ریزی سیاست‌های کلان، نقش‌آفرین باشند.»
وی با انتقاد از نبود ساختار شغلی تعریف‌شده برای این متخصصان، خواستار بازنگری وزارت بهداشت و سازمان‌های حمایتی در چیدمان نیروی انسانی شد تا از دانش این افراد در شبکه‌های بهداشت، مراکز توانبخشی و خدمات مراقبت در منزل بهره‌برداری شود.
پیشگامی گناباد در پویش‌های سلامت‌محور
در این گزارش آمده است که شبکه مراقبت‌های اولیه سلامت و برنامه پزشک خانواده، بهترین بستر برای اجرای مدل‌های مراقبت یکپارچه سالمندان است. این مدل بر شناسایی زودهنگام افت عملکرد و ضعف‌های حرکتی و شناختی متمرکز است که می‌تواند از وابستگی سالمندان به مراقبت‌های دائم جلوگیری کند.
نکته قابل‌توجه در این حوزه، نقش فعال دانشگاه‌های علوم پزشکی در انتقال دانش به جامعه است. در همین راستا، گروه سلامت سالمندی دانشگاه علوم پزشکی گناباد اخیراً میزبانی و دبیری پویش آگاهی‌بخشی درباره عوامل خطر بیماری آلزایمر و زوال عقل را بر عهده داشت. این اقدام نشان‌دهنده آن است که دانشگاه‌های علوم پزشکی در کنار فعالیت‌های آموزشی، رسالت اجتماعی بزرگی در راستای توانمندسازی خانواده‌ها و مراقبان برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان بر عهده دارند.
