گناباد امروز – سرویس گردشگری: روستای هدف گردشگری «ریاب» که این روزها به عنوان یکی از کاندیداهای برتر ثبت جهانی در سازمان جهانی گردشگری شناخته می‌شود، در آستانه یک چرخش استراتژیک قرار گرفته است. حمیدرضا محمودی قوژدی، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گناباد، با رونمایی از استراتژی جدید مدیریت مقصد در این روستا، اعلام کرد که ریاب قرار است با عبور از الگوهای سنتی «گردشگری تماشاگر»، به سمت «گردشگری تجربه‌محور» حرکت کند.
محمودی قوژدی با اشاره به محدودیت‌های حفاظتی یونسکو در قنات جهانی قصبه، ریاب را مکمل استراتژیک این میراث جهانی دانست و افزود: «قنات تاریخی ریاب با عمق ۲۰۰ متر و پتانسیل‌های فنی خیره‌کننده، ظرفیت‌های بی‌نظیری برای ماجراجویی دارد. با تشکیل کارگروه مشترک با انجمن مقنیان، عملیات ایمن‌سازی این مسیر در حال انجام است تا ریاب به مرکز اصلی قنات‌نوردی در ایران تبدیل شود؛ اقدامی که گردشگر را از مقام «تماشاگر» به مقام «تجربه‌گر» ارتقا می‌دهد.»
از آسمان شب تا معماری خشتی؛ تکمیل زنجیره ارزش
استراتژی جدید ریاب بر سه محور کلیدی استوار است. در حوزه «گردشگری نجوم»، با توجه به آلودگی نوری ناچیز و افق باز روستا، بوم‌گردی‌ها به مراکز رصد و روایتگری داستان‌های نجومی کهن تبدیل خواهند شد. این اقدام، زمان ماندگاری مسافر را افزایش داده و درآمدهای پایدار برای اقامتگاه‌ها ایجاد می‌کند.
در محور سوم یعنی «مدیریت گردشگری تصویری»، نگاه اداره میراث‌فرهنگی معطوف به فضای مجازی و اقتصادِ مبتنی بر تصویر است. محمودی قوژدی با تأکید بر اینکه «امروزه مقصد سفر بیش از ۶۰ درصد گردشگران بر اساس قاب‌های تصویری انتخاب می‌شود»، تصریح کرد: «ما به دنبال ساماندهی و مدیریت فعالیت‌های عکاسی حرفه‌ای در بافت تاریخی هستیم تا ریاب به عنوان فتوژنیک‌ترین روستای خراسان، برند جهانی خود را تثبیت کند.»
تغییر پارادایم: تماشاگری یا تجربه‌گرایی؟
مدیر پایگاه میراث جهانی قنات قصبه با تأکید بر اینکه ریاب باید از سایه سنگین قنات قصبه خارج شده و هویت مستقل خود را تعریف کند، گفت: «هدف ما این است که با تمرکز بر تجربه‌گرایی ، سهم بازار گردشگری شهرستان را افزایش دهیم. اجرای این طرح نه تنها به پایداری اقتصادی اهالی کمک می‌کند، بلکه حفاظت از بافت تاریخی را از یک امر اداری به یک مطالبه عمومی و اقتصادی تبدیل می‌نماید.»
این رویکرد تحولی که در آستانه ارزیابی‌های بین‌المللی برای ثبت جهانی اجرا می‌شود، نشان‌دهنده بلوغ مدیریتی در گناباد است؛ گام‌هایی که تلاش دارد این روستا را نه فقط به عنوان یک «موزه زنده»، بلکه به عنوان یک «مقصد پویا و مدرن» در نقشه گردشگری ایران و جهان معرفی کند.
