دهمین سالروز ثبت جهانی و یک هشدار جدی؛
قنات جهانی قصبه گناباد در محاصره ساخت‌وسازهای بالادستی و صنایع آب‌بَر
گناباد امروز – قنات جهانی قصبه گناباد، شاهکار بی‌نظیر مهندسی آب جهان باستان و نخستین اثر ثبت‌شده استان خراسان رضوی در فهرست میراث جهانی یونسکو، هم‌زمان با دهمین سالگرد جهانی‌شدن خود، با تهدیداتی جدی و زیرپوستی مواجه شده است که حیات این سازه بی‌نظیر را هدف گرفته‌اند.
به گزارش پایگاه خبری «گناباد امروز» به نقل از میراث‌آریا، حمیدرضا محمودی قوژدی، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گناباد و مدیر پایگاه میراث جهانی قنات قصبه، امروز شنبه ۲۷ تیرماه ۱۴۰۵، به مناسبت دهمین سالروز ثبت این اثر ماندگار در یونسکو اظهار داشت: «متأسفانه در سال‌های اخیر عواملی نظیر ساخت‌وسازهای بی‌رویه در بالادست حوضه آبریز، تغییر کاربری اراضی کشاورزی در محدوده حریم، راه‌اندازی صنایع آب‌بر و احداث چاه‌های متعدد در شهرک صنعتی کاخک، به تهدیدهایی مستقیم و نگران‌کننده برای شریان حیاتی قنات قصبه تبدیل شده‌اند.»
تخصیص ۶۰ میلیارد ریال اعتبار در ۲ سال اخیر برای توسعه زیرساخت‌ها
مدیر پایگاه میراث جهانی قنات قصبه با تأکید بر اینکه صیانت از این سازه کهن نیازمند حراست همه‌جانبه و همکاری فرابخشی است، افزود: «با وجود این تهدیدات و فشارها، طی ۲ سال گذشته اقدامات گسترده مطالعاتی و عمرانی برای حفظ اصالت اثر صورت گرفته است؛ به طوری که در سال جاری ۲۰ میلیارد ریال و در سال گذشته نیز ۴۰ میلیارد ریال جهت توسعه زیرساخت‌های گردشگری و ساماندهی پیرامون قنات تخصیص یافته است تا خدماتی شایسته و استاندارد به بازدیدکنندگان ارائه شود.»
محمودی قوژدی قنات قصبه را نمادی برجسته از دانش بومی و تاب‌آوری اقلیمی ایرانیان دانست و یادآور شد: «قنات قصبه گناباد تنها یک سازه تاریخی نیست، بلکه منشور عینی مدیریت پایدار آب در فلات مرکزی ایران است. در طول یک دهه گذشته، تلاش اصلی پایگاه بر ایجاد توازن میان حفاظت حداکثری و ارتقای ظرفیت‌های گردشگری معطوف بوده است.»
گذار به مدل‌های تخصصی بهره‌برداری و جذب سرمایه‌گذار
رئیس اداره میراث‌فرهنگی گناباد در پایان با اشاره به افق‌های آینده این اثر جهانی خاطرنشان کرد: «بر اساس استانداردهای نوین مدیریت میراث جهانی، برنامه‌ریزی جامع جهت گذار به سمت مدل‌های بهره‌برداری تخصصی و حضور سرمایه‌گذاران متعهد آغاز شده است تا قنات قصبه علاوه بر جایگاه حفاظتی، به عنوان یک قطب اقتصادی، علمی و گردشگری فراملی نقش‌آفرینی کند.»
شایان ذکر است قنات قصبه گناباد در تیرماه سال ۱۳۹۵ به عنوان یکی از عمیق‌ترین و شگفت‌انگیزترین قنات‌های جهان، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
