گناباد امروز – سرویس تحلیلی میراث: آیین اختتامیه نخستین جشنواره فریادخوانی گناباد و بجستان در روستای تاریخی ریاب، تنها پایان‌بخش یک رویداد هنری نبود؛ بلکه تبلور عینیِ استراتژی «بازآفرینی سرمایه فرهنگی» برای پیشبرد اهداف توسعه پایدار در گناباد است. در حالی که فرآیند ثبت جهانی ریاب به عنوان قطب گردشگری ایران پیگیری می‌شود، این جشنواره ثابت کرد که «میراث ناملموس»، قدرتمندترین موتور محرک برای فعال‌سازی اقتصاد خلاق و تقویت پیوند میان جامعه محلی و هویت ملی است.
هنر، به مثابه مؤلفه تاب‌آوری اجتماعی
فریادخوانی که ریشه‌ای عمیق در زیست‌بوم کویری این منطقه دارد، تنها یک آوا یا نغمه نیست؛ بلکه تجلی روانیِ «تاب‌آوری» و «امید» در تاریخ پرفراز و نشیب این خطه است. از لالایی مادران تا همنوایی کارگران در مزارع، این آواها شناسنامه‌ای هستند که پیوند میان فرد و تمدن را تضمین می‌کنند. این هویتِ ممتد، نه فقط در جغرافیای گناباد که از قلب کویر تا کرانه‌های آبی خلیج فارس، بخشی جدایی‌ناپذیر از کلونی فرهنگی ایران بزرگ است؛ صدایی که امروز با ثبت ملی در فهرست آثار ناملموس، به یک برند فرهنگی تبدیل شده است.
گام‌های بلند فرمانداری در مسیر توسعه تمدن‌محور
ابوالفضل حکیم‌پور، فرماندار شهرستان گناباد، در این رویداد با نگاهی کلان به مقوله حکمرانی گردشگری، بر ضرورت گذار از ساختارهای سنتی به زیرساخت‌های نوین تأکید کرد. نگاه مدیریت ارشد شهرستان به این رویداد، فراتر از یک جشنواره گذراست؛ بلکه آن را «نقطه عطفی در اقتصاد گردشگری» می‌داند.
تأکید وی بر لزوم هم‌افزایی ظرفیت‌های مردمی و دولتی، در راستای «دیپلماسی تمدنی» است؛ جایی که «قنات قصبه» به عنوان نخستین اثر جهانی، اکنون باید «ریاب» را به عنوان دومین نگین تمدنی در ویترین جهانی ببیند. این استراتژی، دقیقاً همان مسیری است که با تجهیز زیرساخت‌های ارتباطی، فرودگاه و راه‌آهن، در حال بسترسازی برای «تجربه‌گراییِ گردشگری» است، نه فقط تماشای صرف.
اقتصاد خلاق؛ از شعار تا اقدام
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گناباد با گزارش ارسال ۴۰ اثر و انتخاب ۶ اثر برتر، نشان داد که این جشنواره توانسته است بستری برای رقابت خلاقانه و پویایی هنری ایجاد کند. در پارادایم «اقتصاد خلاق» که اولویت اصلی گناباد امروز است، هنرِ فریادخوانی دیگر یک امر تزئینی نیست؛ بلکه یک «محصول فرهنگی» است که می‌تواند گردشگران را به عمق بافت تاریخی ریاب بکشاند، در اقامتگاه‌های بوم‌گردی عرضه شود و چرخه‌های اقتصادی روستا را به گردش درآورد.
نگاه به آینده؛ ریاب در مسیر جهانی شدن
ثبت جهانی ریاب، نیازمند «سند یکپارچه» است که در آن، فریادخوانی نه یک پیوست فرهنگی، بلکه هسته مرکزی روایتگریِ این روستا باشد. حکیم‌پور به‌درستی اشاره کرد که خشت‌خشت ریاب دارای پیام جهانی است. اکنون، همت مردم ریاب به عنوان ذینفعان اصلی، در کنار حمایت‌های دولتی، باید بر تبدیل این «پتانسیل فرهنگی» به «مزیت رقابتی» متمرکز شود تا گناباد، پس از ثبت جهانی قنات، بار دیگر پرچم هویت ایرانی را در عرصه بین‌المللی برافراشته سازد.
