گناباد امروز – سرویس میراث فرهنگی: روستای تاریخی «ریاب» که به عنوان یکی از هشت کاندیدای منتخب ایران در فهرست بهترین روستاهای جهانی سازمان گردشگری ملل متحد (UNWTO) قرار دارد، بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه سیاست‌گذاری‌های کلان حوزه میراث فرهنگی قرار گرفته است. سید جواد موسوی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیت‌های بی‌بدیل این روستا، آن را نه صرفاً یک نقطه جغرافیایی، بلکه «مجموعه‌ای زنده از تاریخ و هنر ایران» توصیف کرد.
ریاب؛ پیوند میان معماری اصیل و زیست پایدار
موسوی با تأکید بر هویت تاریخی کم‌نظیر این روستا اظهار کرد: «ریاب نگینی درخشان در حاشیه کویر است که با معماری اصیل ایرانی، خانه‌های خشتی، آب‌انبارها و باغ‌های کهن، نمونه‌ای عینی از زیست پایدار ایرانیان در طول قرن‌هاست. این روستا توانسته است با کمترین مداخلات مدرن، روح زندگی و سنت‌های بومی خود را حفظ کند و همین اصالت، اصلی‌ترین برگ برنده ریاب در رقابت‌های جهانی است.»
وی افزود: «بسیاری از گردشگران خارجی امروز به دنبال تجربه‌های اصیل فرهنگی هستند و ریاب تمامی شاخص‌های لازم برای پاسخ به این نیاز را داراست؛ جایی که معماری کویری با سکوت آرام‌بخش کویر و سبک زندگی سنتی در هم آمیخته است.»
فرصت طلایی هم‌افزایی با قنات جهانی قصبه
مدیرکل میراث‌فرهنگی خراسان رضوی نزدیکی ریاب به «قنات جهانی قصبه» را یک فرصت استراتژیک برشمرد و تصریح کرد: «قنات قصبه به عنوان شاهکار مهندسی آب جهان و ریاب به عنوان تبلور معماری و زیست انسانی، یک مثلث طلایی گردشگری را شکل می‌دهند. مسافرانی که برای بازدید از قنات به گناباد می‌آیند، می‌توانند با حضور در ریاب، تجربه‌ای کامل از مهندسی کهن و فرهنگ بومی ایران را در یک پکیج گردشگری بی‌نظیر کسب کنند.»
توسعه مبتنی بر جامعه محلی؛ اولویت مدیریتی
موسوی با اشاره به اقدامات انجام شده برای آماده‌سازی ریاب جهت ثبت جهانی، از جمله مرمت بناها، ساماندهی معابر و آموزش جوامع محلی، خاطرنشان کرد: «سیاست محوری ما در این مسیر، توسعه گردشگری مبتنی بر جوامع محلی است. ما بر این باوریم که مردم روستا باید نقش اصلی را در حفظ میراث و ارائه خدمات گردشگری ایفا کنند تا منافع اقتصادی این ثبت جهانی، مستقیماً به سفره‌های اهالی بازگردد.»
وی ضمن قدردانی از مشارکت مردم و مسئولان محلی گناباد تأکید کرد: «حفاظت از این میراث، وظیفه‌ای همگانی است. خوشبختانه مردم ریاب با درک عمیق از هویت تاریخی خود، پیشگام صیانت از این سرمایه ملی شده‌اند و همین مشارکت عمومی، آینده روشنی را برای جهانی شدن ریاب رقم زده است.»
چشم‌انداز آینده
مدیرکل میراث‌فرهنگی خراسان رضوی در پایان ابراز امیدواری کرد که ثبت جهانی ریاب، نه تنها موجب محافظت حداکثری از میراث تاریخی منطقه شود، بلکه با جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی و افزایش حضور گردشگران، زمینه‌ساز جهش اقتصادی و اشتغال‌زایی پایدار در گناباد شود.
شایان ذکر است روستای تاریخی ریاب در ۳ کیلومتری غرب شهر گناباد واقع شده و به عنوان یکی از نامزدهای اصلی ایران در فهرست برترین روستاهای گردشگری جهان در سال جاری میلادی، در حال طی کردن مراحل ارزیابی است.
