گناباد امروز – سرویس ایرانگردی: جشنواره‌های ملی غذا، فراتر از یک مسابقه آشپزی، ویترین‌هایی برای بازنمایی هویت بومی و ظرفیت‌های جذب گردشگر هستند. در نوزدهمین دوره جشنواره ملی آش و غذاهای سنتی نیر که به تازگی در استان اردبیل پایان یافت، دیار کهن گناباد در میان ۱۵ استان شرکت‌کننده خوش درخشید. کسب مقام اول بخش آش توسط «سید احمد کاظمی» با ارائه «آش لخشک»، نه تنها یک افتخار فردی، بلکه گواهی بر غنای فرهنگ غذایی گناباد است که می‌تواند پیشران تازه‌ای برای توسعه گردشگری منطقه باشد.
لخشک؛ سفیر طعم‌های فراموش‌نشدنی گناباد
در رقابتی که ۸۰ غرفه از نقاط مختلف ایران گرد هم آمده بودند تا هنر آشپزی خود را عرضه کنند، آش لخشک گناباد توانست با تکیه بر دستور پخت اصیل و طعم منحصر‌به‌فرد خود، نظر هیات داوران را جلب کند. این موفقیت در حالی رقم می‌خورد که رقبا از مناطق صاحب‌سبک در حوزه آشپزی کشور بودند.
این پیروزی، اهمیت توجه به «گردشگری خوراک» در گناباد را بیش از پیش نمایان می‌سازد. آش لخشک که ریشه در سنت‌های کهن گناباد دارد، تنها یک غذا نیست؛ بلکه بخشی از میراث ناملموس این دیار است که در سایه مهارت سرپنجه‌های هنرمند گنابادی، اکنون به یک برند ملی تبدیل شده است.
تحلیل «گناباد امروز»: گذار از جشنواره به صنعت گردشگری
کسب رتبه نخست کشوری، تنها شروع یک راه است. «گناباد امروز» با تحلیل این موفقیت، برای بهره‌برداری اقتصادی و فرهنگی از این ظرفیت، پیشنهادهای راهبردی زیر را برای نهادهای متولی و فعالان بخش خصوصی ارائه می‌دهد:
۱. تجاری‌سازی و بسته‌بندی: موفقیت در یک جشنواره ملی، پتانسیل تجاری‌سازی «لخشک» را به عنوان یک سوغات آماده‌طبخ یا نیمه‌آماده نشان می‌دهد. ایجاد واحدهای تولیدی کوچک با بسته‌بندی‌های استاندارد برای عرضه به گردشگران، نخستین گام برای تبدیل این افتخار به ارزش افزوده اقتصادی است.
۲. پیوند با جشنواره‌های بومی: موفقیت اخیر باید به عنوان یک الگوی موفق در سایر رویدادهای بومی گناباد (مانند جشنواره آش جوش‌پره باغ‌آسیا) مورد واکاوی قرار گیرد. باید این دستاوردها را در کنار هم قرار داد تا یک «تقویم سالانه غذاهای سنتی گناباد» شکل بگیرد.
۳. توسعه بوم‌گردی‌های خوراک‌محور: تجربه جهانی نشان می‌دهد گردشگرانی که به دنبال تجربه اصیل هستند، به سمت اقامتگاه‌هایی می‌روند که در آن‌ها «آموزش پخت» و «چشیدن غذای محلی» فراهم باشد. گناباد می‌تواند با ترویج بوم‌گردی‌های متخصص در طبخ آش لخشک، ماندگاری مسافران را در منطقه افزایش دهد.
این افتخار ملی نشان داد که گناباد در حوزه فرهنگ و هنر بومی، پتانسیل‌های بی‌بدیلی دارد که اگر با برنامه‌ریزی علمی و بازاریابی درست همراه شود، می‌تواند گناباد را به یکی از قطب‌های اصلی گردشگری خوراک در شرق کشور بدل کند.
