گناباد امروز – گروه میراث و گردشگری: شهرستان گناباد با بهره‌گیری از غنای تاریخی و معنوی خود، گامی بلند در مسیر برندسازی استراتژیک برداشته است. با اعلام رسمی اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، ۲۴ رویداد شاخص گردشگری این شهرستان در تقویم رسمی رویدادهای ملی کشور به ثبت رسید؛ دستاوردی که بخش عمده‌ای از آن به ۱۳ آیین باشکوه عاشورایی اختصاص دارد و گواهی بر پیوند عمیق میان ایمان، فرهنگ و تاریخ در این خطه است.
ثبت رویداد؛ یک شناسنامه رسمی برای گردشگری
حمیدرضا محمودی قوژدی، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گناباد، ضمن تشریح این موفقیت، ثبت رویدادها در تقویم ملی را فراتر از یک اقدام اداری دانست و اظهار کرد: «این رویدادها در واقع شناسنامه رسمی گناباد در عرصه ملی هستند. ما اکنون دارای یک سند مکتوب و قابل استناد هستیم که به واسطه آن می‌توانیم ظرفیت‌های آیینی شهر را به شکلی حرفه‌ای و هدفمند به سراسر کشور معرفی کنیم.»
فهرست آیین‌های عاشورایی؛ تجلی ارادت در تقویم ملی
این ۱۳ آیین عاشورایی که اکنون در تقویم ملی ایران جای گرفته‌اند، نمایانگر تنوع و عمق سوگواری‌های بومی در گناباد هستند:
- آیین‌های شبیه‌گردانی و شبیه‌خوانی نوقاب
- علم‌گردانی هیأت‌های مذهبی گناباد
- نخل‌گردانی نوقاب
- آیین برافراشتن پرچم
- شبیه‌خوانی (تعزیه‌خوانی) قتلگاه روستای حاجی‌آباد
- سوگواره قتلگاه روستای حاجی‌آباد
- آیین عاشورایی حسن حسین بیدخت
- آیین عاشورایی نخل‌گردانی ریاب
- مراسم سنتی بی‌بی‌گلو (بی‌بی‌گرد) نوقاب
- مراسم آیینی شام غریبان گناباد
- مرثیه‌خوانی واویلای روستای مَند
- آیین نخل‌گردانی قصبه‌شهر
- آیین نخل‌برداری و نخل‌گردانی روستای رهن
- اقتصاد گردشگری بر مدار سنت
مدیر پایگاه میراث جهانی قنات قصبه با تأکید بر تأثیرات مستقیم این ثبت در رونق اقتصادی منطقه گفت: «حضور این آیین‌ها در تقویم ملی، پتانسیل جذب هدفمند گردشگران مذهبی را فراهم می‌کند. هدف ما افزایش نرخ ماندگاری گردشگر است؛ چرا که بازدیدکنندگان برای حضور در این آیین‌ها نیازمند اقامت شبانه هستند. این یک فرصت طلایی برای فعالان بوم‌گردی و مراکز اقامتی شهرستان است تا با ارائه خدمات، زنجیره ارزش گردشگری را تقویت کرده و منافع اقتصادی حاصل از این رویدادها را در سطح محلی توزیع کنند.»
وی در پایان بر لزوم هم‌افزایی میان هیأت‌های مذهبی به عنوان حافظان اصیل این آیین‌ها و فعالان صنعت گردشگری تأکید کرد و افزود: «تلاش ما این است که با حفظ وجهه معنوی و قدسیت این مراسم، از ظرفیت بی‌بدیل آن‌ها برای معرفی گناباد به عنوان یک قطب اصلی گردشگری در خراسان رضوی بهره ببریم.»
