معاون گردشگری استان و کارشناسان ارشد میراث‌فرهنگی تأکید کردند: گذار از «پذیرایی سنتی» به «روایتگری هویتی و مدیریت سبز» در مسیر ثبت جهانی ریاب
گناباد امروز – سرویس گردشگری و اقتصاد خلاق: فرآیند ثبت جهانی روستای تاریخی ریاب، تنها متکی به جاذبه‌های کالبدی و ابنیه خشتی نیست؛ بلکه در پارادایم نوین توسعه گردشگری، استانداردسازی خدمات، مدیریت دانش‌بنیان و روایتگری اصیل از مهم‌ترین شاخص‌های امتیازدهی بین‌المللی به شمار می‌روند. در همین راستا، روستای هدف گردشگری ریاب به عنوان نامزد برجسته ایران برای ورود به فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان»، میزبان دوره تخصصی آموزش مدیریت و بهره‌برداری اقامتگاه‌های بوم‌گردی استان خراسان رضوی شد تا پیوند میان جامعه محلی، فعالان بوم‌گردی و استانداردهای جهانی به شکلی ساختاریافته تقویت شود.
حرفه‌ای‌سازی بوم‌گردی‌ها؛ پیش‌شرط ورود به بازارهای بین‌المللی
محمد رکنی، معاون گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی، با تبیین رویکرد محوری این دوره اظهار کرد: «هدف غایی از این گردهمایی آموزشی، ارتقای همه‌جانبه دانش فنی، استانداردهای مدیریتی و رفتاری فعالان حوزه بوم‌گردی است. در کنار این هدف، میزبانی ریاب موقعیتی بی‌نظیر برای معرفی عملیاتی این روستا به عنوان یکی از نامزدهای اصلی ثبت جهانی فراهم کرد.»
وی گردشگری پایدار، شناخت و مدیریت پسماند، انطباق با شاخص‌های محیط‌زیستی، مردم‌شناسی کاربردی و توانایی روایتگری را سرفصل‌های اصلی این آموزش‌ها برشمرد که ضامن تحول از یک اقامتگاه صرف به یک «مرکز خلق تجربه» هستند.
خوانش هویت و روایتگری تمدنی؛ پیوند گذشته با آینده
رجبعلی لباف خانیکی، باستان‌شناس و پژوهشگر پیشکسوت میراث‌فرهنگی، در این دوره با تأکید بر ضرورت حفظ بافت و هویت فرهنگی ریاب، اظهار داشت: «پژوهش علمی در تاریخ و مفاخر تأثیرگذار منطقه، شالوده اصلی جذب گردشگرِ فرهیخته است. ثبت جهانی ریاب تنها با هم‌افزایی و انسجام راهبردی میان بخش دولتی، سرمایه‌گذاران خصوصی و جامعه بومی میسر می‌شود و آموزش‌ها در این حوزه، ستون فقرات انسجام هویتی و منطقه‌ای خواهند بود.»
گردشگری سبز و مدیریت انرژی؛ شاخص حیاتی ارزیابی جهانی
اکبر قلی‌زاده، مدرس حوزه محیط‌زیست گردشگری، با اشاره به الزامات سخت‌گیرانه سازمان‌های بین‌المللی، مباحث کاربردی در حوزه کاهش تولید زباله، تفکیک پسماند در مبدأ و توجیه عملیاتی کارکنان و گردشگران را تشریح کرد و افزود: «حرکت به سمت برندسازی بر پایه گردشگری سبز، بهینه‌سازی مصارف انرژی و کاهش ردپای کربن، معیارهای غیرقابل چشم‌پوشی در ارزیابی روستاهای برتر جهان هستند.»
میراث ناملموس؛ از آیین چلوقزک تا شاهنامه‌خوانی نوجوانان
ابوالحسن دلشاد، پژوهشگر فرهنگ عامه، به نقش کلیدی افسانه‌ها، آیین‌ها و باورهای بومی در پایداری فرهنگی اشاره کرد و اجرای مناسکی همچون «آیین باران‌خواهی چلوقزک» را فرصتی بی‌همتا برای بازنمایی غنای مردم‌شناسی ریاب برای گردشگران داخلی و خارجی دانست.
در حاشیه این رویداد آموزشی، برنامه‌های فرهنگی شامل نقالی و شاهنامه‌خوانی توسط نوجوانان، آیین سنتی رقص ذوالفقار، بازدید میدانی از اقامتگاه‌های بوم‌گردی، مجموعه تاریخی خواجه ابومنصور، حمام و آب‌انبار تاریخی ریاب و قنات جاری روستا برگزار شد. همچنین شرکت‌کنندگان با حضور در قنات جهانی قصبه و کارگاه‌های سفال سنتی «مند»، زنجیره کامل جاذبه‌های تمدنی و صنایع‌دستی شهرستان گناباد را در پیوند با این رویداد تجربه کردند.
