گناباد امروز – سرویس میراث فرهنگی و گردشگری استان‌ها؛ در دامنه خاوری کبیرکوه و در مجاورت شهر باستانی دره‌شهر (ماداکتو)، یکی از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های تلفیقی ژئومورفولوژی و نبوغ مهندسی دفاعی ایران زمین واقع شده است: «تنگ بهرام چوبین». این معبر صخره‌ای باریک و بلند، گواهی زنده بر دورانی است که جغرافیای سرسخت زاگرس به یاری استراتژی نظامی آمد تا دژی دست‌نیافتنی برای یکی از برجسته‌ترین سرداران دوره ساسانی، بهرام چوبینه، خلق کند.
صخره‌های افراشته و نبوغ دفاعی عهد ساسانی
تنگ بهرام چوبین با دیواره‌های عمودی آهکی که ارتفاع آن‌ها در بخش‌هایی به ده‌ها متر می‌رسد، به خودی خود سدی نفوذناپذیر در برابر هجوم دشمنان بوده است. اما آنچه این تنگه را متمایز می‌کند، هوشمندی سازندگان کهن در انسداد معابر باریک با دیوارهای قطور سنگی و ملات ساروج است. بقایای چهار آب‌انبار صخره‌ای حفرشده در دل سنگ، برج‌های دیده‌بانی بالادست و سامانه‌های ذخیره و انتقال آب چشمه‌ها نشان می‌دهد که این تنگه نه یک پناهگاه موقت، بلکه یک قرارگاه سوق‌الجیشی پایدار برای مقاومت‌های طولانی‌مدت بوده است.
پیوند تاریخ، آب و سنگ در قلب کبیرکوه
در بستر این تنگه، آبی زلال از دل چشمه‌های بالادست جاری است که در میان تخته‌سنگ‌های صیقل‌خورده و غول‌پیکر راه باز می‌کند. تلاقی نسیم خنک دالان‌های صخره‌ای، خروش جویبار، پوشش گیاهی دارویی کوهپایه‌های زاگرس و معماری صخره‌ای ساسانی، منظره‌ای بی‌نظیر پدید آورده است؛ جایی که صلابت تاریخ با آرامش طبیعت پیوندی ناگسستنی برقرار کرده است.
