مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی از برنامهریزی برای سرمایهگذاری در کشت گیاه دارویی آنغوزه در این استان خبر داد. وی گفت: گیاه خاص منقرض شده در استان خراسان رضوی نداریم اما در مجموع در حال حرکت به سمتی هستیم که از سطح زیر کشت گیاهان پر آبطلب به سمت گیاهان کم آبطلب برویم.
به گزارش روابط عمومی جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیتهای بالای استان در زمینه کشت گیاهان دارویی : «آنغوزه بهعنوان یک گیاه با ارزش افزوده بالا و کاربردهای گسترده در صنایع دارویی و غذایی، میتواند نقش مهمی در توسعه اقتصادی و اشتغالزایی مناطق مستعد خراسان رضوی ایفا کند. برنامهریزیها برای حمایت از کشاورزان و جذب سرمایهگذاران در این بخش در حال انجام است. با توجه به سازگاری این گیاه با شرایط آب و هوایی مناطق جنوبی و مرکزی استان، آموزش کشاورزان، تامین نهادههای مورد نیاز و ایجاد بازارهای فروش پایدار در دستور کار قرار دارد.»
برخی اقدامات پیشبینیشده :
– اختصاص تسهیلات کمبهره به کشاورزان برای توسعه کشت آنغوزه.
– برگزاری دورههای آموزشی برای افزایش بهرهوری و آشنایی با روشهای نوین کشت.
– انعقاد قرارداد با شرکتهای دارویی برای خرید تضمینی محصول.
با اجرای این طرح، انتظار میرود سطح زیر کشت آنغوزه در خراسان رضوی افزایش یابد و زمینه برای صادرات این محصول در سالهای آتی فراهم گردد. در حالی که سرمایهگذاری در کشت آنغوزه بهعنوان یک گیاه دارویی با ارزش در خراسان رضوی آغاز شده، باید از چالشهای پیشرو و راهکارهای عملیاتی برای غلبه بر آنها اشاره به موارد زیر اشاره نمود.
چالشهای اصلی کشت آنغوزه:
۱. کمبود منابع آبی:
استان خراسان رضوی با محدودیت شدید آبهای سطحی و زیرزمینی روبهرو است و کشت گیاهانی مانند آنغوزه که به دورههای رشد طولانی نیاز دارند، ممکن است با چالش تأمین آب مواجه شود.
۲. عدم آگاهی کشاورزان:
بسیاری از کشاورزان با روشهای کشت، داشت و برداشت این گیاه آشنا نیستند که این موضوع میتواند بهرهوری را کاهش دهد.
۳. نوسانات قیمت و بازار فروش:
نبود بازارهای تضمینشده و قیمتگذاری نامشخص ممکن است انگیزه کشاورزان را برای ورود به این بخش تضعیف کند.
۴. خطر تخریب مراتع:
برداشت غیراصولی آنغوزه از مراتع طبیعی میتواند به محیطزیست آسیب بزند و نیاز به نظارت دقیق دارد.
راهکارهای پیشنهادی:
۱. توسعه کشت دیم در مناطق مناسب:
در مناطق نیمهخشک که بارندگی نسبی وجود دارد، میتوان از روشهای کشت دیم (آبیاری با باران) برای کاهش وابستگی به منابع آبی استفاده کرد.
۲. آموزش کشاورزان و ترویج کشت علمی:
برگزاری کارگاههای آموزشی در مناطق مستعد برای انتقال دانش فنی لازم.
تأمین بذر مرغوب متناسب با شرایط اقلیمی استان.
۳. ایجاد بازارهای تضمینی و حمایت از صادرات:
انعقاد قراردادهای پیشفروش با شرکتهای داروسازی داخلی و خارجی.
ایجاد تعاونیهای تخصصی برای جمعآوری و فروش محصولات با قیمت مناسب.
۴.حفاظت از مراتع و کشت جایگزین:
جلوگیری از برداشت بیرویه از مراتع طبیعی و تشویق به کشت مزرعهای آنغوزه برای کاهش فشار بر اکوسیستم.
شرایط آب و هوایی کاشت آنغوزه:
آنغوزه برای رشد مناسب و گل دهی به آفتاب کامل نیاز دارد. این گیاه آب و هوای خشک، خنک و کم باران را ترجیح می دهد و دمای بیش از 40 درجه را نمی تواند تحمل کند. آنغوزه در زمستان دوره ی خواب خود را سپری می کند.
نکاتی درباره کشت و آبیاری آنغوزه
آبیاری گیاه آنغوزه باید به صورت متوسط و با توجه به شرایط محیطی انجام شود . این گیاه به آبیاری زیاد حساس است و در برابر خشکی مقاومت خوبی دارد. آبیاری بیش از حد می تواند منجر به کاهش عملکرد شیره آنغوزه شود.
مقدار آبیاری:
آبیاری آنغوزه باید متوسط باشد و از آبیاری بیش از حد خودداری شود.
شرایط محیطی:
در مناطق گرم و خشک، آبیاری باید بیشتر انجام شود، اما در مناطق مرطوب و بارانی، نیاز به آبیاری کمتر است.
زمان آبیاری:
در طول دوره رشد، آبیاری منظم و به اندازه توصیه می شود. در زمان برداشت شیره، آبیاری باید با دقت بیشتری انجام شود تا عملکرد شیره به حداکثر برسد.
روش آبیاری:
آبیاری به صورت غرقابی در ابتدای فصل کشت و آبیاری قطره ای یا بارانی در طول فصل رشد توصیه می شود.
آبیاری در شرایط دیم:
در کشت دیم، آنغوزه به آبیاری کمتری نیاز دارد و با آب باران به خوبی رشد می کند.
آبیاری در گلخانه:
در گلخانه، نیاز به کنترل دقیق دما و رطوبت است و آبیاری باید بر اساس نیاز گیاه و شرایط محیطی انجام شود.
تاثیر آبیاری بر عملکرد:
آبیاری بیش از حد می تواند باعث کاهش عملکرد شیره آنغوزه شود، اما آبیاری منظم و به اندازه، به افزایش عملکرد آن کمک می کند.
سخن پایانی مسئولان:
«با برنامهریزی صحیح و مشارکت کشاورزان، چالشهای پیشرو تبدیل به فرصت خواهند شد. آنغوزه میتواند به یکی از محصولات استراتژیک استان تبدیل شود و درآمدزایی مناسبی برای بهرهبرداران ایجاد کند.»
نوشته : اکرم محمدزاده